Το πρώτο κουδούνι μετά τις χριστουγεννιάτικες διακοπές χτύπησε σήμερα. Για μια ακόμη φορά, όμως, μάλλον δεν φέρνει μόνο επιστροφή στη σχολική ρουτίνα καθώς αναμένεται να φέρει μαζί του βήχα, πυρετό, κούραση, άδειες καρέκλες στις τάξεις. Η γρίπη δεν περιμένει το ημερολόγιο του σχολείου. Κάνει την επέλασή της την ίδια στιγμή που τα σχολεία ανοίγουν ξανά τις πόρτες τους.
Οι διακοπές λειτούργησαν σαν μια πρόσκαιρη ανάσα, αλλά και σαν επιταχυντής. Οικογενειακές συγκεντρώσεις, μετακινήσεις, κλειστοί χώροι, αγκαλιές που έλειψαν όλο τον χρόνο. Όλα ανθρώπινα, όλα αναγκαία. Και τώρα, το τίμημα πιθανόν θα αποτυπωθεί στα απουσιολόγια και στα πρόσωπα των παιδιών που επιστρέφουν χωρίς να έχουν προλάβει να αναρρώσουν πλήρως.
Και κάπου εδώ γεννιέται το γνωστό, σιωπηλό δίλημμα: να μείνει το παιδί σπίτι για να προστατευτεί ή να έρθει για να μη «φορτωθεί» απουσίες; Ένα δίλημμα άδικο, που μετατρέπει την υγεία σε υποσημείωση και το σχολείο σε χώρο αντοχής αντί για φροντίδα.
Αλλά ας δούμε το θέμα αναλυτικά και με την προσοχή που του αρμόζει.
Τα σχολεία στέλνουν συχνά –χωρίς να το θέλουν– ένα αντιφατικό μήνυμα: «Μείνε σπίτι αν είσαι άρρωστος, αλλά πρόσεχε μη χάσεις τη χρονιά». Κι όταν ο φόβος του απουσιολογίου γίνεται μεγαλύτερος από τον φόβο της μετάδοσης, πολλά παιδιά επιστρέφουν στην τάξη πριν αναρρώσουν πλήρως, επιταχύνοντας έναν κύκλο διασποράς που τελικά χτυπά όλη τη σχολική κοινότητα.
Φέτος, αυτός ο κύκλος φαίνεται να γίνεται πιο έντονος: η γρίπη «ανεβάζει ταχύτητα» νωρίς, μαζί με RSV και άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις, και η επιστροφή στα θρανία μετά τις γιορτές λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής.
Τι είναι η «γρίπη Κ» και γιατί συζητιέται τόσο
Ο ΕΟΔΥ έχει επισημάνει ότι ο υποκλάδος K του ιού της γρίπης A(H3N2) κυκλοφορεί διεθνώς και έχει ανιχνευτεί και στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της περιόδου 2025–2026.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως «πιο θανατηφόρα» γρίπη για όλους. Το βασικό πρόβλημα, όπως αποτυπώνεται και στην καθημερινότητα των σχολείων, είναι ότι η νόσηση μπορεί να είναι συχνή, παρατεταμένη και εξαντλητική για πολλά παιδιά (πυρετός, βήχας, μυαλγίες, κόπωση), με αποτέλεσμα απουσίες που ξεπερνούν εύκολα τα συνηθισμένα «όρια αντοχής» του καθεστώτος απουσιών.
RSV + γρίπη: πίεση στα παιδιατρικά επείγοντα
Η εικόνα στα παιδιατρικά νοσοκομεία δείχνει αυξημένη κινητικότητα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία που μεταδόθηκαν από την ΕΡΤ, στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» καταγράφηκαν:
- Σάββατο 3 Ιανουαρίου: 400 προσελεύσεις, 38 εισαγωγές
- Κυριακή 4 Ιανουαρίου: 440 προσελεύσεις, 60 εισαγωγές
και συνολικά περίπου +15% αύξηση στις εισαγωγές σε σχέση με προηγούμενες ημέρες.
Αυτό μεταφράζεται σχολικά σε κάτι πολύ απτό: άδεια θρανία, τάξεις που «αδειάζουν» κατά κύματα και γονείς που μετρούν μέρες ανάρρωσης με το ένα μάτι… στο απουσιολόγιο.
Όταν το απουσιολόγιο γίνεται πηγή άγχους
Στη Δευτεροβάθμια, οι απουσίες δεν είναι απλώς καταγραφή. Είναι όριο, άγχος, πιθανή κύρωση. Κι έτσι δημιουργείται το κίνητρο που κανείς δεν θέλει να ομολογήσει δυνατά: «Ας πάει έστω και μισό-άρρωστο, για να μη “φύγει” η χρονιά».
Το αποτέλεσμα, όμως, είναι διπλά αρνητικό:
- το παιδί δεν αναρρώνει σωστά και κινδυνεύει από επιπλοκές/υποτροπές
- το σχολείο γίνεται κόμβος μετάδοσης προς συμμαθητές, εκπαιδευτικούς και οικογένειες
Η νέα εγκύκλιος για τις απουσίες: γιατί είναι θέμα δημόσιας υγείας
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για νέα εγκύκλιο που θα δίνει «ανάσα» σε μαθητές που απουσιάζουν λόγω γρίπης/ιώσεων, δεν είναι γραφειοκρατική λεπτομέρεια. Είναι εργαλείο πρόληψης.
Υπάρχει ήδη προηγούμενο: σε προηγούμενες περιόδους έξαρσης αναπνευστικών λοιμώξεων, είχε εφαρμοστεί ρύθμιση όπου οι απουσίες καταχωρίζονταν αλλά δεν προσμετρούνταν (με προϋποθέσεις, όπως ιατρική βεβαίωση και απόφαση Συλλόγου Διδασκόντων).
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροδορίες του alfavita.gr το ΥΠΑΙΘΑ εξετάζει αντίστοιχη κατεύθυνση και τώρα, ακριβώς λόγω της πίεσης από την έξαρση γρίπης στα παιδιά.
Τι «λογικά» πρέπει να προβλέπει μια τέτοια εγκύκλιος
- Σαφή αριθμό ημερών που δεν θα προσμετρώνται
- Ιατρική βεβαίωση (όχι αόριστες δηλώσεις)
- Ρόλο του Συλλόγου Διδασκόντων με ενιαία κριτήρια (ώστε να μην υπάρχει άνιση εφαρμογή από σχολείο σε σχολείο)
- Ρητή προστασία για ευάλωτους μαθητές (π.χ. με υποκείμενα νοσήματα)
Πρακτικός οδηγός για γονείς και σχολεία
| Θέμα | Τι βοηθά πραγματικά |
|---|---|
| Επιστροφή στο σχολείο | Όταν το παιδί είναι απύρετο ≥24 ώρες και έχει επανέλθει λειτουργικά (ενέργεια/όρεξη) |
| Μείωση μετάδοσης | Συχνός αερισμός, πλύσιμο χεριών, αποφυγή συγχρωτισμού όταν υπάρχουν συμπτώματα |
| Επικίνδυνα σημάδια | Δύσπνοια, ληθαργικότητα, πυρετός που δεν υποχωρεί, έντονη επιδείνωση → άμεση ιατρική εκτίμηση |
Η νέα εγκύκλιος για τις απουσίες (αν και όταν εκδοθεί) δεν είναι «χαριστική ρύθμιση». Είναι μια πολιτική υγείας μέσα στο σχολείο: επιτρέπει στο παιδί να αναρρώσει, μειώνει τη διασπορά και προστατεύει τη λειτουργία των σχολικών μονάδων σε μια περίοδο που η γρίπη και οι λοιμώξεις αναπνευστικού αυξάνουν την πίεση.
