Μία ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται περιστατικά με κινητά τηλέφωνα, φωτογραφίες και βίντεο κατά τη διάρκεια σχολικών εκδρομών περιλαμβάνει η νέα απόφαση του υπουργείου Παιδείας για τις εκπαιδευτικές δράσεις μαθητών εκτός σχολικής μονάδας. Η απόφαση, με ημερομηνία 19 Αυγούστου 2026, θεσπίζει ένα αναλυτικό πλαίσιο για σχολικούς περιπάτους, εκπαιδευτικές επισκέψεις και πολυήμερες εκδρομές, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα τις αρμοδιότητες των συνοδών εκπαιδευτικών αλλά και τις υποχρεώσεις μαθητών και γονέων.

Το σημείο που αναμένεται να προκαλέσει τη μεγαλύτερη συζήτηση αφορά τα κινητά τηλέφωνα. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να απενεργοποιήσει ο ίδιος το κινητό. Η νέα απόφαση προβλέπει ρητά τι συμβαίνει όταν μαθητής, κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής δράσης, μαγνητοφωνεί, φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί συνοδούς εκπαιδευτικούς ή άλλους μαθητές χωρίς τη συναίνεσή τους.

Σε πρώτη φάση ο αρχηγός της εκδρομής ή οι συνοδοί εκπαιδευτικοί ζητούν από τον μαθητή να απενεργοποιήσει αμέσως τη συσκευή. Εάν όμως ο μαθητής δεν συμμορφωθεί, η απόφαση είναι απολύτως σαφής: τη συσκευή απενεργοποιούν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί. Και η παρέμβαση δεν σταματά εκεί. Ο αρχηγός ή οι συνοδοί φυλάσσουν τη συσκευή καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής δράσης και την παραδίδουν στον γονέα ή κηδεμόνα μετά την ολοκλήρωσή της. Το περιστατικό καταγράφεται παράλληλα στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής.

Πρακτικά, δηλαδή, για πρώτη φορά το πλαίσιο των σχολικών εκδρομών περιγράφει με τόσο συγκεκριμένο τρόπο τη διαδικασία που ακολουθείται όταν ένας μαθητής χρησιμοποιεί το κινητό του για καταγραφή προσώπων χωρίς συναίνεση. Δεν αφορά οποιαδήποτε χρήση κινητού Εδώ χρειάζεται μία κρίσιμη διευκρίνιση. Η απόφαση δεν προβλέπει γενικευμένη κατάσχεση των κινητών τηλεφώνων στις σχολικές εκδρομές. 

Η συγκεκριμένη δυνατότητα του εκπαιδευτικού ενεργοποιείται όταν διαπιστώνεται ότι ο μαθητής καταγράφει, φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί άλλα πρόσωπα χωρίς τη συναίνεσή τους και δεν συμμορφώνεται με την εντολή να απενεργοποιήσει τη συσκευή.

Οι μαθητές υποχρεούνται άλλωστε κατά τη διάρκεια της δράσης να σέβονται την προσωπικότητα και τα δικαιώματα των συμμαθητών τους, καθώς και τους κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων και τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών.

Και παιδαγωγικά μέτρα μετά το περιστατικό 

Η απενεργοποίηση και φύλαξη του κινητού δεν αποτελεί απαραίτητα το τέλος της υπόθεσης. Ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού προβλέπεται η εφαρμογή των κατάλληλων παιδαγωγικών μέτρων, με τη νέα απόφαση να παραπέμπει στο άρθρο 28 της υπουργικής απόφασης για τη λειτουργία των σχολείων και τα παιδαγωγικά μέτρα.

Παράλληλα, με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων ένας μαθητής μπορεί ακόμη και να αποκλειστεί από μελλοντικές εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολείου. Το γενικότερο πλαίσιο είναι αυστηρό: συμπεριφορές που θέτουν ή ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ομαλή διεξαγωγή της δράσης, την ασφάλεια ή την υγεία των συμμετεχόντων ή προσβάλλουν τα δικαιώματα άλλων προσώπων γνωστοποιούνται άμεσα στους γονείς και ενεργοποιούν τα προβλεπόμενα παιδαγωγικά μέτρα.

Ο μαθητής μπορεί να επιστρέψει από την εκδρομή – Με έξοδα της οικογένειας 

Ακόμη πιο σημαντική είναι μία δεύτερη πρόβλεψη της νέας απόφασης για τις πολυήμερες σχολικές εκδρομές. Για να συμμετάσχει ο μαθητής, στη δήλωση συναίνεσης που υπογράφεται προβλέπεται πλέον ρητά ότι ο γονέας ή κηδεμόνας αναλαμβάνει την υποχρέωση να παραλάβει και να επιστρέψει το παιδί με δικά του έξοδα και δική του ευθύνη, εφόσον ο μαθητής, κατά την κρίση του αρχηγού της δράσης, παρακωλύει την ομαλή διεξαγωγή της.

Πρόκειται για ιδιαίτερα ισχυρή πρόβλεψη, καθώς σημαίνει ότι η συμμετοχή σε μία πολυήμερη εκδρομή δεν συνεπάγεται ότι ο μαθητής θα παραμείνει υποχρεωτικά μέχρι την ολοκλήρωσή της ανεξαρτήτως συμπεριφοράς. Εάν η κατάσταση κριθεί τέτοια ώστε να εμποδίζει την ομαλή συνέχιση της δράσης, η οικογένεια έχει ήδη αποδεχθεί μέσω της υπεύθυνης δήλωσης ότι μπορεί να χρειαστεί να αναλάβει την επιστροφή του παιδιού.

Ο Κανονισμός του σχολείου ακολουθεί τους μαθητές και στην εκδρομή

Μία ακόμη διάταξη που αλλάζει την αντίληψη περί «χαλαρότερων κανόνων» στις σχολικές εκδρομές είναι ότι ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας του σχολείου εξακολουθεί να βρίσκεται κανονικά σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης. Οι συνοδοί έχουν μάλιστα υποχρέωση συστηματικής επίβλεψης των μαθητών και ο αρχηγός μαζί με τους εκπαιδευτικούς οφείλουν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα τόσο για την ασφάλεια των μαθητών όσο και για την αποτροπή πρόκλησης βλάβης σε τρίτους.

Ένα σαφώς αυστηρότερο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές 

Η νέα υπουργική απόφαση αντιμετωπίζει πλέον τη σχολική εκδρομή όχι ως ένα διάλειμμα από τους κανόνες του σχολείου, αλλά ως προέκταση της σχολικής ζωής εκτός του κτιρίου. Κινητά τηλέφωνα, προσωπικά δεδομένα, φωτογραφίες, βίντεο, συμπεριφορά μαθητών, ευθύνη συνοδών και υποχρεώσεις των οικογενειών μπαίνουν σε ένα πολύ πιο συγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο.

Και ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα της αλλαγής είναι ακριβώς αυτή: Εάν ένας μαθητής βιντεοσκοπεί ή φωτογραφίζει χωρίς συναίνεση και αρνηθεί να κλείσει το κινητό του, ο συνοδός εκπαιδευτικός μπορεί να το απενεργοποιήσει ο ίδιος, να το κρατήσει μέχρι το τέλος της εκδρομής και να το παραδώσει στον γονέα του. Η νέα απόφαση προβλέπει ότι θα τεθεί σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Πηγή: alfavita.gr