Οι έξυπνες διαβάσεις είναι ένα από τα νέα μέτρα που μπαίνουν σταδιακά στους ελληνικούς δρόμους, με στόχο να κάνουν πιο ορατά τα σημεία όπου περνούν πεζοί. Ξεκινούν κυρίως από σχολικές ζώνες και δρόμους με αυξημένη κίνηση, εκεί όπου λίγα δευτερόλεπτα προσοχής μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

Με φωτισμό, αισθητήρες και έξυπνη σήμανση, κάνουν τις διαβάσεις πιο ορατές στους οδηγούς και βοηθούν τους πεζούς να περνούν με μεγαλύτερη ασφάλεια. Στη Λάρισα οι έξυπνες διαβάσεις που κατασκευάζονται από τον Δήμου Λαρισαίων είναι δώδεκα. Το Pricefox, η online πλατφόρμα σύγκρισης και αγοράς ασφάλειας αυτοκινήτου, ενημερώνει τους οδηγούς για τι νέες έξυπνες διαβάσεις και τι πρέπει να κάνουν όταν τις συναντήσουν.

Τι είναι οι έξυπνες διαβάσεις;

Οι έξυπνες διαβάσεις είναι διαβάσεις πεζών με τεχνολογία που ενεργοποιείται όταν υπάρχει πεζός.

Σύμφωνα με το έργο του Ελλάδα 2.0, οι νέες έξυπνες πρότυπες διαβάσεις έξω από σχολεία θα έχουν τεχνολογία που αυξάνει την οδική ασφάλεια και ενεργοποιείται με την παρουσία πεζού ή μαθητή. Στόχος είναι να τραβά την προσοχή τόσο των πεζών όσο και των οδηγών που πλησιάζουν στη διάβαση.

Μια έξυπνη διάβαση μπορεί να έχει:

• LED φωτισμό στο οδόστρωμα ή γύρω από τη διάβαση
• Φωτεινές πινακίδες
• Αισθητήρες κίνησης
• Κουμπί ενεργοποίησης για πεζούς
• Ηχητική ειδοποίηση σε κάποιες περιπτώσεις
• Ηλιακά πάνελ για αυτόνομη λειτουργία

Στην Ελλάδα, οι έξυπνες διαβάσεις τοποθετούνται κυρίως σε σχολικές ζώνες και σημεία όπου περνούν συχνά πεζοί.

Γιατί μπαίνουν οι νέες έξυπνες διαβάσεις;

Οι έξυπνες διαβάσεις μπαίνουν για να αυξηθεί η ορατότητα της διάβασης και να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχήματος.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε σημεία όπου ο οδηγός μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα τον πεζό ή τη διάβαση.

Για παράδειγμα, μπορούν να βοηθήσουν:

• έξω από σχολεία
• κοντά σε πλατείες
• σε δρόμους με χαμηλό φωτισμό
• σε περιοχές με έντονη κίνηση πεζών
• σε σημεία όπου οι οδηγοί αναπτύσσουν ταχύτητα

Η βασική ιδέα είναι ότι όσο πιο νωρίς βλέπεις τη διάβαση, τόσο ασφαλέστερα μπορείς να σταματήσεις.

Τι αλλάζει για τους οδηγούς στις έξυπνες διαβάσεις;

Για τους οδηγούς, ο κανόνας δεν αλλάζει. Η έξυπνη διάβαση παραμένει διάβαση πεζών.

Η τεχνολογία απλώς κάνει τη διάβαση πιο εμφανή. Δεν σου δίνει προτεραιότητα και δεν σημαίνει ότι μπορείς να περάσεις χωρίς έλεγχο.

Όταν βλέπεις έξυπνη διάβαση:

• μειώνεις ταχύτητα
• ελέγχεις τα πεζοδρόμια
• είσαι έτοιμος να σταματήσεις
• δίνεις προτεραιότητα στον πεζό
• δεν σταματάς πάνω στις γραμμές

⚠️Προσοχή: Αν τα φώτα της έξυπνης διάβασης δεν ανάψουν, δεν σημαίνει ότι μπορείς να περάσεις αυτόματα. Πρέπει πάντα να ελέγχεις αν υπάρχει πεζός κοντά στη διάβαση.

Τι λέει ο ΚΟΚ για τις διαβάσεις πεζών;

Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, ο οδηγός πρέπει να πλησιάζει σε διάβαση πεζών με μικρή ταχύτητα, ώστε να μην βάζει σε κίνδυνο τους πεζούς.

Αν ένας πεζός χρησιμοποιεί ή ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση, ο οδηγός πρέπει να σταματήσει και να περιμένει μέχρι ο πεζός να περάσει με ασφάλεια.

Αν ο πεζός είναι στη διάβαση ή δείχνει ότι θα περάσει, σταματάς.

Τι πρέπει να κάνω όταν πλησιάζω σε έξυπνη διάβαση;

Όταν πλησιάζεις σε έξυπνη διάβαση, οδηγείς σαν να μπορεί να εμφανιστεί πεζός ανά πάσα στιγμή.

Ακολούθησε αυτά τα βήματα:

1. Κόψε ταχύτητα νωρίς
2. Έλεγξε δεξιά και αριστερά στα πεζοδρόμια
3. Δες αν κάποιος πεζός πλησιάζει τη διάβαση
4. Σταμάτα πριν από τη διάβαση, όχι πάνω της
5. Περίμενε μέχρι ο πεζός να περάσει με ασφάλεια
6. Ξεκίνα μόνο όταν η διάβαση είναι ελεύθερη

Χρήσιμη συμβουλή: Μείωσε ταχύτητα πριν φτάσεις στη διάβαση, όχι τελευταία στιγμή. Έτσι δίνεις χρόνο και στον πίσω οδηγό να αντιδράσει.

Τι δεν πρέπει να κάνω σε διάβαση πεζών;

Σε διάβαση πεζών δεν πρέπει να:

• προσπερνάς όχημα που έχει κόψει ταχύτητα
• σταματάς πάνω στις γραμμές
• κορνάρεις σε πεζό για να περάσει πιο γρήγορα
• ξεκινάς απότομα ενώ υπάρχει πεζός στη διάβαση
• περνάς επειδή “προλαβαίνεις”

Αυτές οι κινήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος και μπορούν να αιφνιδιάσουν τον πεζό.

Τι ισχύει όταν υπάρχει φανάρι στη διάβαση;

Αν υπάρχει φανάρι ή τροχονόμος, ακολουθείς τη σήμανση.

Όταν το φανάρι δεν σου επιτρέπει να προχωρήσεις, σταματάς πριν από τη διάβαση.

Αν ανάψει πράσινο για εσένα, αλλά υπάρχει ακόμα πεζός πάνω στη διάβαση, περιμένεις. Δεν ξεκινάς αν πρόκειται να τον εμποδίσεις ή να τον πιέσεις να κινηθεί πιο γρήγορα.

Τι πρέπει να προσέχω έξω από σχολεία;

Έξω από σχολεία χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή, γιατί η κίνηση πεζών είναι αυξημένη, ειδικά τις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης.

Στις σχολικές ζώνες κινούνται καθημερινά μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί και σχολικοί τροχονόμοι. Γι’ αυτό οι έξυπνες διαβάσεις τοποθετούνται συχνά σε τέτοια σημεία.

Όταν οδηγείς κοντά σε σχολείο:

• μειώνεις ταχύτητα
• ελέγχεις για πεζούς στα πεζοδρόμια
• προσέχεις τα σταθμευμένα οχήματα
• δεν προσπερνάς κοντά σε διάβαση
• είσαι έτοιμος να σταματήσεις

⚠️Προσοχή: Η σχολική ζώνη δεν χρειάζεται βιασύνη. Ακόμα κι αν δεν βλέπεις πεζό πάνω στη διάβαση, πρέπει να οδηγείς πιο αργά και προσεκτικά.

Ποιο είναι το πρόστιμο αν δεν δώσω προτεραιότητα σε πεζό;

Αν δεν δώσεις προτεραιότητα σε πεζό που περνά ή ετοιμάζεται να περάσει από διάβαση, η παράβαση μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία Ε2-Α.

Η κατηγορία Ε2-Α έχει διοικητικό πρόστιμο 150€. Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει επίσης την κατηγορία Σ, δηλαδή παραβάσεις αντικοινωνικής οδικής συμπεριφοράς. Σε αυτή την περίπτωση, εκτός από το πρόστιμο, μπορεί να υπάρξει και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.

Για τη διάβαση πεζών, ο ΚΟΚ αναφέρει ότι ο οδηγός πρέπει να σταματά πριν από τη διάβαση όταν δεν του επιτρέπεται να προχωρήσει, να μην εμποδίζει πεζούς που έχουν ήδη μπει στη διάβαση και, όταν στρίβει σε δρόμο με διάβαση, να κινείται αργά και να παραχωρεί προτεραιότητα στους πεζούς.

⚠️Προσοχή: Αν υπάρξει ατύχημα, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στο πρόστιμο. Μπορεί να υπάρξουν σοβαρές νομικές και οικονομικές επιπτώσεις.

Τι πρέπει να κάνουν οι πεζοί στις έξυπνες διαβάσεις;

Οι πεζοί πρέπει επίσης να προσέχουν. Η έξυπνη διάβαση δεν σημαίνει ότι μπορείς να περάσεις χωρίς έλεγχο.

Αν είσαι πεζός:

• περνάς από τη διάβαση όταν υπάρχει
• ελέγχεις την κίνηση πριν μπεις στον δρόμο
• ακολουθείς το φανάρι πεζών, αν υπάρχει
• δεν περνάς ξαφνικά μπροστά από όχημα
• βεβαιώνεσαι ότι ο οδηγός σε έχει δει

Ο οδηγός έχει αυξημένη ευθύνη, αλλά και ο πεζός πρέπει να ελέγχει πριν περάσει.

Σε ποιες περιοχές θα μπουν έξυπνες διαβάσεις;

Σύμφωνα με το σχέδιο, το έργο περιλαμβάνει 843 έξυπνες διαβάσεις σε 107 δήμους της χώρας.

Οι περισσότερες διαβάσεις προβλέπονται σε μεγάλους δήμους και αστικά κέντρα, όπου η κίνηση πεζών είναι αυξημένη. Στη λίστα περιλαμβάνονται δήμοι της Αττικής, της Θεσσαλονίκης, της Κρήτης, της Πελοποννήσου, της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Θράκης, των Ιονίων και του Αιγαίου.

Ενδεικτικά:

• Δήμος Αθηναίων: 18 διαβάσεις
• Δήμος Θεσσαλονίκης: 17 διαβάσεις
• Δήμος Ηρακλείου Κρήτης: 12 διαβάσεις
• Δήμος Λαρισαίων: 12 διαβάσεις
• Δήμος Βόλου: 12 διαβάσεις
• Δήμος Χανίων: 12 διαβάσεις
• Δήμος Χαλκιδέων: 12 διαβάσεις
• Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου: 12 διαβάσεις
• Δήμος Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη: 12 διαβάσεις

Αν θες να δεις αν ο δήμος σου περιλαμβάνεται στο έργο, έλεγξε τις ανακοινώσεις του δήμου ή της περιφέρειάς σου. Η τελική τοποθέτηση και τα ακριβή σημεία κάθε διάβασης ανακοινώνονται συνήθως τοπικά.

Συχνές ερωτήσεις για τις έξυπνες διαβάσεις

Οι έξυπνες διαβάσεις αλλάζουν την προτεραιότητα;

Όχι. Η προτεραιότητα δεν αλλάζει επειδή η διάβαση έχει LED, αισθητήρες ή φωτεινή σήμανση.

Ο οδηγός πρέπει να κόβει ταχύτητα και να σταματά όταν πεζός χρησιμοποιεί ή ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει τη διάβαση.

Αν δεν ανάψουν τα φώτα της έξυπνης διάβασης, μπορώ να περάσω;

Όχι χωρίς έλεγχο. Πρέπει πάντα να ελέγχεις αν υπάρχει πεζός στη διάβαση ή κοντά σε αυτή.

Η τεχνολογία βοηθά την ορατότητα, αλλά δεν αντικαθιστά την προσοχή του οδηγού.

Πρέπει να σταματήσω αν ο πεζός στέκεται στο πεζοδρόμιο;

Αν ο πεζός δείχνει ότι ετοιμάζεται να περάσει, πρέπει να σταματήσεις.

Μην περιμένεις να πατήσει πρώτα στη διάβαση για να αντιδράσεις. Μείωσε ταχύτητα νωρίς και άφησέ τον να περάσει με ασφάλεια.

Τι κάνω αν το πίσω όχημα με πιέζει να μη σταματήσω;

Μειώνεις ταχύτητα ομαλά και σταματάς πριν από τη διάβαση, αν υπάρχει πεζός.

Η έγκαιρη μείωση ταχύτητας βοηθά και τον πίσω οδηγό να καταλάβει ότι πλησιάζεις σε σημείο όπου μπορεί να χρειαστεί στάση.

Οι έξυπνες διαβάσεις μπαίνουν μόνο σε σχολεία;

Όχι απαραίτητα. Στην Ελλάδα, πολλές έξυπνες διαβάσεις τοποθετούνται σε σχολικές ζώνες, αλλά μπορούν να μπουν και σε άλλα σημεία με αυξημένη κίνηση πεζών.

Για παράδειγμα, μπορεί να τοποθετηθούν κοντά σε πλατείες, στάσεις λεωφορείων, δημόσιες υπηρεσίες ή δρόμους με αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος.

Οι έξυπνες διαβάσεις είναι ένα ακόμη βήμα για πιο ασφαλείς δρόμους.

Όμως η ασφάλεια ξεκινά πάντα από τον οδηγό: κόβεις ταχύτητα, προσέχεις τους πεζούς και φροντίζεις το όχημά σου να είναι σωστά ασφαλισμένο.